السيد علي الحسيني الميلاني

27

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

مذهب يكى از راه‌هاى نزديك شدن ديدگاه‌هاى مذاهب مختلف به يكديگر است . بحث و گفت و گو پيرامون مسائل اختلافى با رعايت موازين بحث و حفظ اصول و آداب مناظره راه را براى اتحاد بر سر حقيقت هموار مىسازد . بديهى است تقريب و يا اتحادى پسنديده و نيكو است كه بر محور حق باشد و صرفاً چنين تقريبى مورد رضاى پروردگار است . از اين رو آموزه‌هاى دينى و اعتقادى - كه برگرفته از تعاليم وحيانى رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله و مطابق با حقيقت است - بايد محور اتحاد قرار گيرد ، چنين اتحاد و تقريبى هرگز اتفاق نخواهد افتاد مگر آن كه پيرامون مسائل مورد اختلاف بحث و دقت نظر صورت گيرد و پس از روشن شدن حقيقت همگان تسليم آن گردند ، در نتيجه كتمان اختلاف و مسكوت گذاردن آن هرگز به تقريب بين مذاهب كمك نخواهد كرد . همهء شخصيت‌هايى كه با خلوص نيت و در جهت رضاى خداوند سبحان و مصلحت اسلام و مسلمين گام برمىدارند اذعان دارند كه طرح موارد اختلافى و بحث و گفتگو پيرامون اين مسائل با حفظ آداب مناظره ، بسيار مفيد و بلكه لازم و ضرورى است . هر چند ، بين داعيان و پرچم داران نظريه تقريب بين مذاهب نيز اختلاف در روش و اسلوب كار وجود دارد . چنان كه بر مراجعه كنندهء به مؤلفات مرحوم شرف الدين و مرحوم كاشف الغطاء مخفى نمىباشد . برخى معتقدند كه اصلًا نبايد از مسائل اختلافى سخن گفت بلكه بايد آن‌ها را كنار گذاشت و مشتركات را اخذ كرد . امّا آيا مسكوت ماندن اختلافات حقيقتاً منجر به همدلى و نزديكى مىگردد ؟ ! برخى نيز براين باورند كه راه تقريب بين مذاهب ، تجديد نظر و بررسى روايات فريقين است . تمام روايات نبوى ، در اصول اعتقادات و احكام شرعى ، بايد مورد بازخوانى و تجديد نظر قرار گيرد . در مرتبهء دوم كتاب‌هاى تاريخ و سيره نبويّه